هادی و علی پرتوی؛ الگوریتمِ بقا و شکارچیانِ آینده

هادی و علی پرتوی؛ الگوریتمِ بقا و شکارچیانِ آینده

میراث حرفه‌ای و زیست‌شناختی هادی و علی پرتوی را نمی‌توان صرفاً به عنوان یک داستان موفقیت مهاجرتی در سیلیکون‌ولی تقلیل داد؛ بلکه این روایت، نمایانگر تلاقی منحصر‌به‌فرد نخبگی فکری موروثی، تاب‌آوری در برابر بحران‌های ژئوپلیتیک و قدرت پیش‌بینی پارادایم‌های تکنولوژیک است.

هدفون سونی مدل WH-CH720N

10,990,000 تومان مشاهده و خرید

این دو برادر دوقلو که در سال 1972 در تهران متولد شدند، مسیری را طی کردند که از زیرزمین‌های تاریک دوران جنگ ایران و عراق آغاز شد و به اتاق‌های هیئت‌مدیره قدرتمندترین شرکت‌های جهان ختم گردید. تحلیل دقیق زندگی حرفه‌ای آن‌ها نشان میدهد که چگونه پیشینه آکادمیک خانواده، آموزش‌های خودآموخته و تجربه‌های سخت مدیریتی در شرکت‌هایی چون مایکروسافت، به آن‌ها بصیرتی بخشید که پیش از بسیاری از رقبای خود، پتانسیل شبکه‌های اجتماعی، جستجوی پولی و دموکراتیزه کردن آموزش کدنویسی را شناسایی کند.

تبارشناسی نخبگی و ریشه‌های فکری در ایران

شکل‌گیری ذهنیت استراتژیک برادران پرتوی ریشه در محیط روشنفکری و علمی خانواده‌ای دارد که در قلب تحولات آکادمیک ایران مدرن قرار داشتند. پدر آن‌ها، فیروز پرتوی، فیزیکدانی برجسته و یکی از معماران اصلی آموزش عالی در ایران بود که به عنوان بنیان‌گذار و دومین استاد استخدام شده در دانشگاه صنعتی آریامهر (شریف فعلی)، نقشی کلیدی در تربیت نسل اول مهندسان تراز اول کشور ایفا کرد.

مادر آن‌ها نیز که در آن زمان در بوستون به تحصیل در رشته علوم کامپیوتر اشتغال داشت، دیدگاهی مدرن و تکنولوژیک را به محیط خانه تزریق کرد که در جامعه آن روز ایران کمیاب بود.

در دوران جنگ ایران و عراق، زمانی که حملات هوایی محله‌های تهران را هدف قرار می‌داد، محیط خانه پرتوی‌ها به یک پناهگاه فکری تبدیل شد. فیروز پرتوی در سال 1981، یک دستگاه کامپیوتر Commodore 64 را از یک سمینار خارجی به خانه آورد.

این دستگاه نه به عنوان یک وسیله بازی، بلکه به عنوان ابزاری برای “خلق کردن” به کودکان 9 ساله معرفی شد؛ فیروز به جای خرید بازی‌های آماده، فرزندانش را تشویق کرد تا “نوشتن نرم‌افزار خود را بیاموزند”. این لحظه تاریخی، نقطه آغازین درک آن‌ها از قدرت منطق الگوریتمیک به عنوان راهی برای فرار از محدودیت‌های فیزیکی و اجتماعی بود.

تاثیرات محیطی و تربیتی در دوران جنگ

تحلیل روان‌شناختی-حرفه‌ای دوقلوهای پرتوی نشان میدهد که اضطراب ناشی از بمباران‌های شبانه و شرایط بی‌ثبات سیاسی ایران در اوایل دهه 60 خورشیدی، نوعی “انگیزه بقا” را در آن‌ها نهادینه کرد که بعدها در دنیای بی‌رحم رقابت‌های تکنولوژیک به کارشان آمد.

آن‌ها کدنویسی را در محیطی آموختند که هیچ دسترسی به اینترنت، منابع آموزشی رسمی یا کلاس‌های تخصصی نداشتند. این خودآموزی اجباری، نه تنها مهارت فنی آن‌ها را تقویت کرد، بلکه زیربنای فلسفی سازمان Code.org شد: این باور که هر کسی، در هر شرایطی، قادر به یادگیری مبانی علوم کامپیوتر است.

هجرت به ایالات متحده و دوران طلایی در هاروارد

در سال 1984، خانواده پرتوی در یک حرکت استراتژیک برای حفظ آینده علمی فرزندانشان، ایران را به مقصد ایالات متحده ترک کردند. این مهاجرت با دشواری‌های اقتصادی همراه بود؛ به طوری که پدر و مادر آن‌ها برای تامین هزینه‌های زندگی در شهرهای مختلف و در چندین شغل به طور همزمان فعالیت می‌کردند. هادی و علی از سن 15 سالگی به عنوان مهندس نرم‌افزار در تابستان‌ها کار می‌کردند تا هزینه تحصیل در دبیرستان و دانشگاه را بپردازند.

ورود هر دو برادر به دانشگاه هاروارد برای تحصیل در رشته علوم کامپیوتر، آن‌ها را در قلب شبکه نخبگان آینده قرار داد. در هاروارد، آن‌ها نه تنها دانش فنی خود را به کمال رساندند، بلکه به عنوان “رهبر بخش” (Section Leader)، مسئولیت تدریس کدنویسی به دانشجویان سال اول را بر عهده گرفتند. این تجربه تدریس اولیه، بذر اولیه‌ای بود که بعدها به درخت تنومند Code.org تبدیل شد؛ چرا که آن‌ها در آنجا متوجه شدند که لذت بردن از آموزش مفاهیم پیچیده به دیگران، به اندازه تولید خود نرم‌افزار اهمیت دارد.

هادی پرتوی و مایکروسافت: مدیریت در جبهه نبرد مرورگرها

پس از فارغ‌التحصیلی با مدرک کارشناسی ارشد در علوم کامپیوتر با درجه Summa Cum Laude، هادی پرتوی مسیر خود را در مایکروسافت آغاز کرد. او در سال 1994 به تیمی پیوست که در حال آماده‌سازی برای یکی از بزرگترین رقابت‌های تاریخ تکنولوژی، یعنی “نبرد مرورگرها” (Browser Wars) بود.

نقش در توسعه Internet Explorer

هادی به عنوان مدیر برنامه گروهی برای Internet Explorer (IE)، در بازه زمانی 1994 تا 1999، شاهد تحول مایکروسافت از یک غول نرم‌افزاری کند به یک جنگجوی چابک در حوزه اینترنت بود.

او در توسعه ورژن‌های 3.0، 4.0 و 5.0 مرورگر IE نقش کلیدی داشت؛ ورژن‌هایی که در نهایت توانستند سلطه نت‌اسکیپ (Netscape) را به چالش کشیده و بشکنند. هادی بعدها توصیف کرد که چگونه تیم‌های کوچک در داخل مایکروسافت، با وجود بزرگی سازمان، با انرژی استارت‌آپی فعالیت می‌کردند و حتی در ساعت 2 بامداد تورنمنت‌های فوتسال برگزار می‌کردند تا انرژی لازم برای ادامه کار را حفظ کند.

مدیریت پورتال MSN و استراتژی پلتفرم

پس از موفقیت در بخش مرورگر، هادی به عنوان مدیر کل MSN Portal و MSN Entertainment منصوب شد. در این نقش، او مسئولیت مدیریت یکی از پرترافیک‌ترین نقاط وب را بر عهده داشت. او پورتال MSN را در تنها سال سودآوری آن اداره کرد و موفق شد رشد سالانه 30 درصدی را در این بخش محقق کند. او همچنین در این دوران incubator داخلی مایکروسافت با نام Start.com را راه‌اندازی کرد که پیش‌درآمدی بر سرویس‌های وب شخصی‌سازی شده بود.

علی پرتوی و LinkExchange: پیشگامی در تبلیغات دیجیتال

در حالی که هادی در حال پیشرفت در سلسله‌مراتب مایکروسافت بود، علی پرتوی به همراه تونی شی (Tony Hsieh) و سانجی ماندان، در سال 1996 شرکت LinkExchange را تاسیس کرد. علی به دلیل ترکیب مهارت‌های فنی و استعداد در مدیریت بیزنس، به عنوان شریک کلیدی انتخاب شد و مسئولیت‌های فروش، بازاریابی و مالی را بر عهده گرفت.

نوآوری در جستجوی پولی (Paid Search)

یکی از بزرگترین بصیرت‌های حرفه‌ای علی پرتوی، تشخیص پتانسیل تبلیغات مبتنی بر کلیدواژه بود. او متوجه شد که صاحبان کسب‌وکارهای کوچک به شدت تمایل دارند که سایت‌هایشان در نتایج جستجو دیده شود. او LinkExchange را به شبکه‌ای تبدیل کرد که بیش از 400 هزار وب‌سایت را پوشش می‌داد و به 21 میلیون مصرف‌کننده دسترسی داشت.

در سال 1998، مایکروسافت با پرداخت 265 میلیون دلار، LinkExchange را خریداری کرد تا خدمات تجاری خود را برای کسب‌وکارهای کوچک در MSN تقویت کند. علی پس از این معامله، به عنوان مدیر پروژه ارشد MSN Keywords در مایکروسافت ماند و تلاش کرد مدل تبلیغات کلیکی (مشابه گوگل ادوردز فعلی) را در داخل مایکروسافت پیاده کند، هرچند سیاست‌های داخلی آن زمان مانع از شکوفایی کامل این ایده شد.

Tellme Networks و iLike: موفقیت‌های پیاپی کارآفرینی

مسیر حرفه‌ای برادران پرتوی با تاسیس شرکت‌هایی ادامه یافت که هر کدام در زمان خود، مرزهای فناوری را جابه‌جا کردند.

Tellme Networks و واسط‌های صوتی

هادی پرتوی پس از خروج از مایکروسافت در سال 1999، به همراه مایک مک‌کیو (Mike McCue)، شرکت Tellme Networks را پایه‌گذاری کرد. Tellme به عنوان پیشگام در ارائه خدمات صوتی مبتنی بر وب، به کاربران اجازه می‌داد با استفاده از فرمان‌های صوتی به اطلاعات دسترسی پیدا کند. این تکنولوژی که امروزه در دستیارهای صوتی مانند سیری و الکسا بدیهی به نظر می‌رسد، در اواخر دهه 90 انقلابی بود.

شرکت‌هایی مانند FedEx و American Airlines از پلتفرم Tellme برای مدیریت سالانه بیش از 2 میلیارد تماس استفاده می‌کردند. در نهایت، مایکروسافت در سال 2007 این شرکت را با مبلغی گزارش شده حدود 800 میلیون دلار خریداری کرد تا زیرساخت‌های صوتی خود را در ویندوز و موبایل تقویت کند.

iLike و انقلاب موسیقی اجتماعی

در سال 2006، علی و هادی نیروهای خود را برای ایجاد iLike متحد کردند. iLike که از دارایی‌های خریداری شده GarageBand.com متولد شده بود، به محبوب‌ترین اپلیکیشن موسیقی در پلتفرم فیس‌بوک تبدیل شد. این سرویس با ایجاد یک سایدبار برای کشف هنرمندان جدید و داشبورد “یک بار منتشر کن، همه‌جا پخش کن” برای موزیسین‌ها، مدل توزیع موسیقی را تغییر داد.

یکی از مهم‌ترین لحظات در تاریخ iLike، مذاکره مستقیم با استیو جابز بود. جابز پیشنهادی 50 میلیون دلاری برای خرید شرکت ارائه داد، اما علی پرتوی با اعتماد به نفس کاذب ناشی از موفقیت‌های قبلی، به دنبال مبلغی تریبل بود. جابز از معامله کنار کشید و در نهایت iLike در سال 2009 به مبلغ 20 میلیون دلار به MySpace فروخته شد. علی این اتفاق را به عنوان یکی از بزرگترین درس‌های زندگی حرفه‌ای خود در زمینه ارزش‌گذاری استارت‌آپ‌ها و هنر مذاکره یاد میکند.

فلسفه و سبد سرمایه‌گذاری فرشته (Angel Investing)

برادران پرتوی به عنوان برخی از هوشمندترین سرمایه‌گذاران فرشته در سیلیکون‌ولی شناخته میشوند. فلسفه آن‌ها نه بر پایه تحلیل‌های پیچیده مالی، بلکه بر پایه “شناسایی استعدادهای فنی خالص” استوار است. آن‌ها معتقدند اگر باهوش‌ترین فردی که می‌شناسید در حال ساخت چیزی است، باید راهی برای سرمایه‌گذاری در آن پیدا کنید، حتی اگر ایده در ابتدا مضحک به نظر برسد.

تحلیل سبد سهام طلایی

دوقلوهای پرتوی در مراحل بسیار اولیه (Seed یا Preseed) در شرکت‌هایی سرمایه‌گذاری کردند که بعدها به ستون‌های اقتصاد دیجیتال تبدیل شدند.

علی پرتوی همچنین به دلیل رد کردن فرصت سرمایه‌گذاری در گوگل و پی‌پال در مراحل اولیه (به دلایل رقابتی یا تردید در مدل بیزنس)، همواره از این موارد به عنوان درس‌هایی برای پرهیز از “نابینایی ناشی از حباب” یاد میکند.

Code.org: دموکراتیزه کردن منطق و آموزش جهانی

در سال 2013، هادی و علی پرتوی با راه‌اندازی Code.org، از دنیای تجارت صرف به سمت یک ماموریت اجتماعی عظیم حرکت کردند. هادی پرتوی ایده این سازمان را در روز درگذشت استیو جابز در سال 2011، در حالی که به میراث خود فکر می‌کرد، در ذهن پروراند.

جنبش “ساعت کد” و نفوذ سیاسی

Code.org با یک ویدئوی ساده اما تاثیرگذار شروع شد که در آن بیل گیتس، مارک زاکربرگ، جک دورسی و چهره‌های ورزشی مانند کریس بوش، ضرورت یادگیری برنامه‌نویسی را فریاد می‌زدند. این ویدئو وایرال شد و موجی از تقاضا را از سوی مدارس سراسر آمریکا ایجاد کرد.

موفقیت‌های ساختاری Code.org شامل موارد زیر است:

• تغییر سیاست‌های دولتی: آن‌ها توانستند در تمامی 50 ایالت آمریکا نفوذ کرده و علوم کامپیوتر را به عنوان بخشی از برنامه درسی اصلی (Core) تثبیت کند.
• تربیت معلم: بیش از 100 هزار معلم توسط این سازمان برای تدریس علوم کامپیوتر آموزش دیده‌اند.
• عدالت آموزشی: تمرکز ویژه بر جذب دختران و دانش‌آموزان از اقلیت‌های نژادی (بیش از 50٪ کاربران Code.org از گروه‌های تحت نمایندگی ضعیف هستند).

آمار تاثیرگذاری جهانی (2024-2025)

طبق آخرین گزارش‌های سالانه، Code.org به ابعادی فراتر از یک سازمان غیرانتفاعی معمولی دست یافته است:

• 107 میلیون حساب کاربری دانش‌آموزی در سراسر جهان.
• 1.94 میلیارد ساعت آموزش کدنویسی و هوش مصنوعی ارائه شده.
• حضور در 190 کشور و ارائه محتوا به 67 زبان مختلف.
• 3 میلیون معلم که از پلتفرم استفاده میکنند.

ورود به عصر هوش مصنوعی (AI)

در سال‌های اخیر، تحت رهبری هادی پرتوی، Code.org ماموریت خود را به “AI + Computer Science” گسترش داده است. آن‌ها معتقدند دانش‌آموزان باید نه تنها مصرف‌کننده هوش مصنوعی، بلکه خالق و منتقد آن باشید. برنامه “ساعت هوش مصنوعی” (Hour of AI) و دوره‌های “AI 101 for Teachers” از جمله ابتکارات جدید آن‌ها برای آماده‌سازی نسل آینده برای بازار کار مبتنی بر هوش مصنوعی است.

پروژه Code.org فارسی و پیوند با ریشه‌ها

یکی از ابعاد کمتر شناخته شده اما عمیقاً تاثیرگذار فعالیت‌های هادی پرتوی، تعهد او به آموزش کودکان فارسی‌زبان است. با وجود محدودیت‌های ناشی از تحریم‌های ایالات متحده علیه ایران، هادی با استفاده از معافیت‌های قانونی مربوط به “مواد اطلاعاتی” (IIM Exemption)، منابع آموزشی Code.org را به زبان فارسی ترجمه و در دسترس دانش‌آموزان داخل ایران و دیاسپورا قرار داد.

او معتقد است “استعداد همه‌جا هست، اما فرصت نه”؛ و ارائه آموزش کدنویسی به زبان مادری برای دانش‌آموزان در ایران، افغانستان و تاجیکستان، تلاشی برای شکستن این نابرابری است. این ابتکار مورد استقبال گسترده جامعه ایرانی-آمریکایی قرار گرفته و نشان‌دهنده وفاداری او به میراث فرهنگی پدرش، فیروز پرتوی، در زمینه آموزش نخبگان است.

Neo: مدل نوین شتاب‌دهی و شکار استعداد

در سال 2017، علی پرتوی با تاسیس Neo، مدلی را در دنیای سرمایه‌گذاری خطرپذیر (VC) معرفی کرد که بر پایه “جامعه مهندسی” و “استعدادیابی زودهنگام” استوار است. Neo با دارا بودن بیش از یک میلیارد دلار دارایی تحت مدیریت، نه تنها یک صندوق، بلکه یک اکوسیستم برای مربی‌گری است.

برنامه Neo Scholars و شتاب‌دهنده

Neo برترین دانشجویان علوم کامپیوتر را در دانشگاه‌های تراز اول شناسایی کرده و آن‌ها را به عنوان “Neo Scholars” تحت پوشش قرار میدهد. این افراد دسترسی مستقیم به بنیان‌گذاران شرکت‌هایی چون فیس‌بوک، دراپ‌باکس و گوگل دارند.

مدل Neo بر چند ستون اصلی استوار است:

• سرمایه‌گذاری روی افراد (Betting on People): Neo اغلب پیش از آنکه شرکتی وجود داشته باشد، روی پتانسیل فرد سرمایه‌گذاری میکند.
• پلتفرم استخدام: شرکت‌هایی مانند OpenAI، Ramp و Notion از پلتفرم Neo برای جذب برترین استعدادهای مهندسی استفاده میکنند.
• نتایج درخشان: موفقیت‌هایی چون Cursor (که به ارزش‌گذاری 10 میلیارد دلاری نزدیک شده) و Cognition AI (سازنده اولین مهندس نرم‌افزار هوش مصنوعی، Devin) از دل شبکه Neo بیرون آمده‌اند.

هویت، میراث و مسئولیت اجتماعی

برادران پرتوی به عنوان بخشی از دیاسپورای موفق ایرانی، همواره پیوند خود را با ریشه‌هایشان حفظ کرده‌اند. علی پرتوی در نوشته‌های خود به شدت از سیاست‌های مهاجرتی که مانع ورود نخبگان میشود انتقاد کرده و از حقوق مهاجران به عنوان سرمایه‌های انسانی آمریکا دفاع میکند. آن‌ها همچنین با دارا بودن نسبت فامیلی با دارا خسروشاهی (مدیرعامل اوبر)، بخشی از یک شبکه قدرتمند خانوادگی ایرانی در سیلیکون‌ولی هستند که بر بخش‌های بزرگی از تکنولوژی جهان تاثیر می‌گذارند.

جوایز و تقدیرها

در سال 2024، انجمن مستقل ایرانیان در نیویورک، جایزه “افسانه‌ها” (Legends Award) را به هادی و علی پرتوی به پاس خدماتشان به آموزش جهانی و موفقیت‌های کارآفرینی اهدا کرد. این جایزه نشان‌دهنده جایگاه آن‌ها به عنوان نمادهای زنده “رؤیای آمریکایی” و در عین حال، وفاداری به هویت ایرانی است.

تحلیل نهایی و دورنما

زندگی حرفه‌ای هادی و علی پرتوی را میتوان به عنوان یک “الگوریتم موفقیت” مطالعه کرد. این الگوریتم شامل ورودی‌هایی چون “آموزش سخت‌گیرانه”، “تاب‌آوری در بحران” و “شبکه‌سازی نخبگان” است. هادی با تمرکز بر مدیریت سیستم‌های کلان در مایکروسافت و سپس دموکراتیزه کردن آموزش در Code.org، جنبه “گسترش دانش” را نمایندگی میکند. در مقابل، علی با تمرکز بر استعدادیابی زودهنگام در LinkExchange و Neo، جنبه “شناسایی و پرورش نخبگان” را پیش میبرد.

هدفون بیتس مدل Studio Pro

34,900,000 تومان مشاهده و خرید

تلاقی این دو مسیر، میراثی را ایجاد کرده است که در آن، تکنولوژی نه به عنوان یک هدف، بلکه به عنوان ابزاری برای عدالت آموزشی و پیشرفت انسانی تعریف میشود. در دهه آینده، با سیطره هوش مصنوعی بر تمامی صنایع، بصیرت برادران پرتوی در زمینه آموزش تفکر محاسباتی (Computational Thinking) به عنوان زیربنای سواد جدید بشری، بیش از پیش اهمیت خود را نشان خواهد داد.

آن‌ها نه تنها با سرمایه‌گذاری‌های خود شرکت‌های یونیکورن را خلق کردند، بلکه با Code.org، زیرساخت فکری میلیون‌ها انسان را برای زیستن در عصر دیجیتال بازسازی کردند.