آنچه خواهید خواند
خطر نابودی بزرگترین آرشیو موسیقی دیجیتال جهان؛ Internet Archive
اخیرا لیبلهای موسیقی خواستار اضافه کردن نزدیک به 500 ضبط صوتی دیگر به دادخواستی شدند که بزرگترین آرشیو موسیقی دیجیتال جهان Internet Archive (IA) را به نقض گسترده حق تکثیر (کپیرایت) از طریق پروژه «Great 78» متهم میکند. هدف این پروژه دیجیتالی کردن تمامی 3 میلیون ضبط صوتی سهدقیقهای است که بین سالهای 1898 تا دهه 1950 میلادی بر روی صفحههای گرامافون با سرعت 78 دور بر دقیقه (RPM) منتشر شدهاند.
در صورتی که دادگاه اصلاحیه پیشنهادی لیبلها را بپذیرد، خسارت مورد درخواست که پیشتر نگرانیهایی درباره نابودی مالی کامل IA و تعطیلی دائمی آن را ایجاد کرده بود، ممکن است به حدود 700 میلیون دلار افزایش یابد. (ابتدا لیبلها حدود 400 میلیون دلار خسارت درخواست کرده بودند.) IA به درخواست Ars برای اظهار نظر پاسخ نداده است، اما در پرونده اشاره شده که IA با درخواست لیبلهای موسیقی برای اصلاح شکایت موافقت نکرده است.
آرشیو کردن یا سرقت؟
لیبلها به دادگاه گفتهاند که شکایت اصلاحی جدید ضروری است، چراکه این 493 ضبط جدید نشاندهنده موارد تازهای از نقض حقوق کپیرایت است که به ادعای آنها پس از طرح پرونده در سال 2023 صورت گرفته است. در صورت پذیرش این اصلاحیه، تعداد ضبطهای مطرح شده در پرونده به 4624 عدد میرسد که هر کدام بطور بالقوه میتواند در صورت شکست IA تا 150 هزار دلار خسارت در پی داشته باشد.
پرونده هنوز تا رسیدن به رأی نهایی و تعیین سرنوشت IA مسیر زیادی در پیش دارد. IA همچنان اصرار دارد که پروژه Great 78 یک استفاده منصفانه بر اساس قانون کپیرایت است و همه با این موضوع موافق نیستند که حداکثر خسارت احتمالی تعیین شده، حتی در صورت باخت IA، اعمال شود.
اما در دادخواست لیبلهای موسیقی، پروژه Great 78 با سرویسهایی مانند Spotify یا Apple Music مقایسه شده است و ادعا شده که این پروژه حقالامتیاز هنرمندان را با پخش آنلاین آثاری که ناشران میگویند از طریق کانالهای قانونی در دسترس هستند، سرقت میکند. آنها معتقدند که این پروژه یک آرشیو مشروع نیست و Internet Archive و بنیانگذار آن، بروستر کاهل، را به نقض عمدی قوانین کپیرایت و تلاش برای وارد کردن ضبطهای قدیمی به حوزه عمومی متهم کردهاند.
برخی از وراث هنرمندانی که آثارشان در این شکایت ذکر شده نیز از IA انتقاد کردهاند. با این حال، بیش از 850 موسیقیدان معاصر در دفاع از پروژه Great 78، در دسامبر گذشته طی یک کمپین که توسط سازمان Fight for the Future ترتیب داده شده بود، خواستار صرفنظر کردن لیبلهای موسیقی از این شکایت شدند.
دفاع از پروژه Great 78
برخی از آرشیویستها و مورخان صوتی نیز همچنان از پروژه Great 78 دفاع کرده و آن را تلاشی حیاتی برای دیجیتالی کردن ضبطها میدانند، به ویژه در زمانی که کیفیت فیزیکی صفحههای گرامافون 78 دور بهشدت در حال افت است و خود این صفحهها بهتدریج منسوخ میشوند. در حال حاضر کتابخانههای بسیار محدودی وجود دارند که حتی تجهیزات لازم برای پخش این آثار کمیاب و مجموعههای محدود موجود در آرشیوهای فیزیکی را حفظ کرده باشند.
این کارشناسان ادعای لیبلهای موسیقی را مبنی بر اینکه آثار موجود در اسپاتیفای و سایر پلتفرمها با ضبطهای دیجیتالی پروژه Great 78 قابل مقایسه هستند، رد میکنند و معتقدند زمانی که آثار کمیاب توسط دارندگان حقوق بطور تجاری در دسترس قرار نگیرند، بخشی از تاریخ صوتی به راحتی ممکن است برای همیشه از دست برود.
لیبلها از حمله به Internet Archive پشیمان خواهند شد
شکایت پروژه Great 78 به وضوح بر ضبطهای صوتی متمرکز است و ناشران موسیقی مدعی هستند که هدف IA از حفظ تاریخ موسیقی صرفاً یک پوشش برای توجیه نقض ادعایی حقوق کپیرایت است.
آنها همچنین ادعا میکنند که این پروژه به دلیل اینکه حساب رسمی Great 78 در شبکه اجتماعی X (توییتر سابق) تنها در دسترس بودن ضبطها را اعلام کرده و اطلاعات تاریخی مربوط به آثار را ارائه نمیدهد، نمیتواند بهعنوان «استفاده منصفانه برای اهداف آموزشی» شناخته شود و صرفاً افراد را به دانلود یا استریم رایگان تشویق میکند.
اما دیوید زایبرت که مسئولیت مجموعههای صوتی کتابخانه دانشگاه کالیفرنیا در سانتا باربارا را برعهده دارد، گفته است که از این پروژه به طور مرتب بهعنوان آرشیو استفاده میکند و نه فقط برای گوش دادن به ضبطها.
از نظر زایبرت، ویدیوهایی که IA از آلبومهای 78 دور تهیه کردهاند چیزی فراتر از صرفاً صدای یک دوره خاص را در بر میگیرند. محققانی مانند او به دنبال مشاهده لیبل اثر، بررسی اطلاعات حق نشر و شماره کاتالوگها هستند.
ناشران موسیقی که علیه IA شکایت کردهاند معتقدند تمام آهنگهای مورد اختلاف در دادخواست، و احتمالاً بسیاری دیگر، زیرا پروژه Great 78 حدود 400 هزار ضبط را در بر میگیرد، هماکنون برای استریم یا دانلود از طریق سرویسهای متعددی در دسترس هستند. در متن دادخواست ادعا شده است که این ضبطها هیچ خطری از نظر گم شدن، فراموش شدن یا نابود شدن ندارند.
همکاری ARSC با قانونگذاران
در تلاش برای حفظ تاریخ صوتی، ARSC با قانونگذاران همکاری کرده تا قوانین کپیرایت را با نیازهای کنونی تطبیق دهد. از جمله، آنها برای تصویب بخشهایی از قانون مدرنیزاسیون موسیقی (Music Modernization Act) فعالیت کردند، قانونی که یک سیستم مجوزدهی برای خدمات استریم دیجیتال ایجاد کرد و ناشران موسیقی IA را به نقض عمدی آن متهم کردهاند.
طبق اعلام دفتر کپیرایت، این قانون ضبطهای صوتی پیش از سال 1972 را تا حدودی وارد نظام کپیرایت فدرال کرد و امکان پیگیری حقوقی برای استفاده غیرمجاز از ضبطهای صوتی را فراهم کرد.
همزمان با دشوارتر شدن دسترسی و مدیریت ضبطهای فیزیکی، ARSC قصد دارد به تلاش خود برای تأثیرگذاری بر تدوین قوانین کپیرایت جهت ایجاد آزادیهای لازم برای کتابخانهها و آرشیوها در مدیریت مؤثر مجموعههای صوتی و هماهنگ کردن قانون کپیرایت ادامه دهد.
البته ناشران موسیقی نیز در پاسخ خود اشاره کردهاند که صرفاً به این دلیل که IA فعالیتهای متنوع دیگری مانند Wayback Machine انجام میدهد، این فعالیتها نمیتوانند اعمال آشکارا غیرقانونی آنها را در این مورد خاص پوشش دهد.
کلام آخر
سرنوشت بزرگترین آرشیو موسیقی دیجیتال جهان اکنون در دستان دادگاهی است که باید بین حفظ میراث تاریخی موسیقی و منافع تجاری لیبلهای موسیقی تصمیم بگیرد. بدون شک، پروژه Great 78 تلاشی حیاتی برای جلوگیری از فراموشی بخش بزرگی از تاریخ فرهنگی و صوتی جهان است که در غیر این صورت ممکن است برای همیشه از بین برود. از سوی دیگر، لیبلهای موسیقی نگرانیهایی در خصوص نقض حقوق مالکیت معنوی مطرح میکنند که به اعتقاد آنها ممکن است پیامدهای منفی برای صنعت موسیقی به همراه داشته باشد.
با این حال، کارشناسان و بسیاری از محققان معتقدند Internet Archive نقشی مهم و حیاتی در حفظ آثار نادر و تاریخی ایفا میکند و حمله قانونی به آن بیش از آنکه در راستای منافع هنرمندان و تاریخ موسیقی باشد، ممکن است به حذف دائمی یک منبع ارزشمند منجر شود. انتظار میرود دادگاه ضمن حفظ تعادل بین حقوق تجاری و منافع عمومی، تصمیمی اتخاذ کند که از نابودی دائمی میراث موسیقی جهانی جلوگیری شود.
پاسخگوی سوالات شما هستیم
دیدگاهی وجود ندارد!