مرورگرهای هوش مصنوعی، پایان سلطه گوگل؟

مرورگرهای هوش مصنوعی و پایان عصر کلیک

موج جدیدی از مرورگرهای هوش مصنوعی در تلاش برای از بین بردن کلیک هستند و قصد دارند جایگزین گوگل کروم شوند. اینترنتی که میشناسیم با کلیک‌ها اداره میشود. میلیاردها کلیک که درآمد تبلیغاتی را تأمین، نتایج جستجو را شکل و نحوه کشف، کسب درآمد و گاهی دستکاری اطلاعات را تعیین میکنند.

استارتاپ پرپلکسیتی به‌طور رسمی مرورگر هوش مصنوعی Comet را راه‌اندازی کرده؛ یک مرورگر وب که طوری طراحی شده که بیشتر شبیه یک مکالمه باشد تا یک صفحه پیمایشی.

آن را چت جی پی تی با یک تب مرورگر در نظر بگیرید، اما با این تفاوت که برای انجام وظایف، پاسخ به سؤالات پیچیده، درک تغییراتِ متن و رفع کنجکاوی شما به‌طور هم‌زمان، ارتقا یافته است.

Perplexity، Comet را به‌عنوان «مغز دوم» شما معرفی میکند؛ ابزاری که میتواند به‌طور فعال تحقیق کند، گزینه‌ها را مقایسه کند، خرید انجام دهد، شما را برای روزتان آماده کند و اطلاعات را از طرف شما تجزیه‌وتحلیل کند. وعده داده شده این است که همه این کارها بدون فرستادن شما به یک جستجوی بی‌هدف در بین 30 تب انجام میشود و هدف آن، تبدیل «گردش‌کارهای پیچیده به مکالمات روان» است.

قابلیت‌های مرورگرهایی مانند Comet به تکامل سریع هوش مصنوعی فعال (Agentic AI) اشاره دارد. این یک حوزه پیشرفته است که در آن سیستم‌های هوش مصنوعی نه‌تنها برای پاسخ دادن به سؤالات یا تولید متن، بلکه برای انجام مستقل یک سری اقدامات و تصمیم‌گیری برای دستیابی به هدف تعیین‌شده شما طراحی شده‌اند. یک مرورگر فعال به‌جای اینکه شما هر مرحله را به مرورگر بگوید، هدفش درک نیت شما و اجرای وظایف چندمرحله‌ای است و در واقع، به‌عنوان یک دستیار هوشمند در محیط وب عمل میکند.

Perplexity میگوید: «Comet یاد میگیرد که شما چگونه فکر میکنید تا بتواند بهتر با شما فکر کند.» عرضه Comet، شرکت Perplexity را در تقابل مستقیم با بزرگ‌ترین دروازه‌بان اینترنت، یعنی گوگل کروم، قرار میدهد. برای دهه‌ها، کروم دروازه اصلی بوده و نحوه گشت‌وگذار میلیاردها نفر در وب را شکل داده است.

هر پرس‌وجو، هر کلیک و هر تبلیغ، همگی از طریق سیستمی فیلتر شده‌اند که برای به حداکثر رساندن تعامل شما و در نتیجه، درآمد تبلیغاتی ساخته شده است. Comet در تلاش است تا این مدل را از بین ببرد و اساساً اقتصاد اینترنتی مبتنی بر تبلیغات را به چالش بکشد.

به گزارش رویترز، OpenAI، سازنده چت جی پی تی، نیز در حال آماده‌سازی برای رونمایی از مرورگر وب مبتنی بر هوش مصنوعی خود است. احتمالاً این ابزار، قدرت چت جی پی تی را با Operator، عامل وب اختصاصی OpenAI، ادغام خواهد کرد. Operator که در ژانویه 2025 (دی 1403) به‌عنوان یک پیش‌نمایش تحقیقاتی راه‌اندازی شد، یک عامل هوش مصنوعی است که میتواند به‌طور مستقل وظایفی را از طریق تعاملات مرورگر وب انجام دهد.

این ابزار از مدل‌های پیشرفته OpenAI برای پیمایش در وب‌سایت‌ها، پر کردن فرم‌ها، ثبت سفارش‌ها و مدیریت سایر وظایف تکراری مبتنی بر مرورگر استفاده میکند. Operator طوری طراحی شده که صفحات وب را مانند یک انسان «ببیند»، کلیک کند، تایپ کند و پیمایش کند و هدف آن، در نهایت رسیدگی به «بخش بزرگی» از موارد استفاده دیجیتال است.

اگر این ابزار به‌طور کامل در یک مرورگر OpenAI ادغام شود، میتواند یک جایگزین کامل برای گوگل کروم و جستجوی گوگل در یک حرکت قاطع ایجاد کند. در اصل، OpenAI از هر دو طرف به سراغ گوگل می‌آید: رابط مرورگر و عملکرد جستجو.

Perplexity ادعایی ساده و تحریک‌آمیز دارد: وب باید به افکار شما پاسخ دهد، نه اینکه آن‌ها را مختل کند. این شرکت در اطلاعیه خود اعلام کرد: «اینترنت به ذهن گسترده بشریت تبدیل شده است، در حالی که ابزارهای ما برای استفاده از آن هنوز ابتدایی هستند.» Comet به‌جای پیمایش در میان تب‌های بی‌شمار و دنبال کردن لینک‌ها، وعده میدهد که بر اساس متن عمل کند.

میتوانید از آن بخواهید طرح‌های بیمه را مقایسه کند، یک جمله گیج‌کننده را خلاصه کند یا فوراً ژاکتی را که فراموش کرده‌اید نشانه‌گذاری کنید، پیدا کند. Comet وعده میدهد که «کل گردش‌کارها را» به مکالمات روان تبدیل کند و کاری را که قبلاً ده‌ها کلیک بود، به یک دستورالعمل واحد و شهودی تبدیل کند.

اگر این به معنای پایان بهینه‌سازی موتور جستجوی سنتی (SEO) و مرگ «لینک‌های آبی» آشنای نتایج جستجو به نظر میرسد، به این دلیل است که احتمالاً همین‌طور خواهد بود. مرورگرهای هوش مصنوعی مانند Comet نه‌تنها ناشران و ترافیک آن‌ها را تهدید میکنند، بلکه مستقیماً پایه و اساس اکوسیستم گوگل کروم و سلطه جستجوی گوگل را نیز تهدید میکنند؛ سلطه‌ای که به‌شدت به هدایت شما به وب‌سایت‌های خارجی متکی است.

جستجوی گوگل در حال حاضر نیز تحت فشار قابل توجهی از سوی استارتاپ‌های بومی هوش مصنوعی مانند پرپلکسیتی و You.com قرار دارد. تلاش‌های خود این شرکت برای ادغام عمیق‌تر هوش مصنوعی، مانند تجربه تولیدی جستجو (SGE)، به دلیل تولید «توهمات» (اطلاعات نادرست) و خلاصه‌های نامناسب، مورد انتقاد قرار گرفته است.

در همین حال، کروم، مرورگر غالب گوگل، با بحران هویت خود مواجه است. این مرورگر بین تلاش برای حفظ خط لوله عظیم درآمد تبلیغاتی خود و پاسخ دادن به موج جایگزین‌های مبتنی بر هوش مصنوعی که برای ارائه اطلاعات مفید به لینک‌ها یا کلیک‌های سنتی متکی نیستند، گرفتار شده است. Comet نه‌تنها مدل قدیمی مبتنی بر تبلیغات را دور میزند، بلکه اساساً آن را از بین میبرد.

دیگر نیازی به مرتب کردن 10 لینک آبی نیست. نیازی به باز کردن 12 تب برای مقایسه مشخصات، قیمت‌ها یا نظرات شما نیست. با مرورگر هوش مصنوعی Comet، شما فقط سؤال میپرسد و به مرورگر اجازه میدهد کار را انجام دهد.

مرورگر آینده OpenAI میتواند این تغییر تحول‌آفرین را عمیق‌تر کند. اگر این مرورگر واقعاً طوری طراحی شده باشد که تعاملات شما را عمدتاً در داخل یک رابط شبیه ChatGPT نگه دارد (به‌جای لینک دادن به بیرون)، میتواند به‌طور مؤثری یک اکوسیستم اطلاعاتی کاملاً جدید و خودکفا ایجاد کند. در چنین آینده‌ای، گوگل کروم دیگر دروازه ضروری برای دانش یا تجارت نخواهد بود.

اگر مرورگر هوش مصنوعی Comet یا مرورگر OpenAI موفق شوند، تأثیر آن فقط به مختل کردن جستجو محدود نخواهد شد، بلکه اساساً نحوه کار کل اینترنت را دوباره تعریف خواهند کرد. ناشران، تبلیغ‌کنندگان، خرده‌فروشان آنلاین و حتی شرکت‌های نرم‌افزاری سنتی ممکن است خود را واسطه‌زدایی‌شده بیابند؛ به این معنی که ارتباط مستقیم آن‌ها با شما توسط عوامل هوش مصنوعی دور زده میشود.

این عوامل هوشمند میتوانند محتوای آن‌ها را خلاصه کنند، قیمت‌های آن‌ها را مقایسه کنند، وظایف آن‌ها را انجام دهند و به‌طور کامل وب‌سایت‌ها و رابط‌های موجود آن‌ها را دور بزنند. این یک جبهه جدید و پرمخاطره در جنگ بر سر نحوه تعامل انسان‌ها با اطلاعات و انجام زندگی دیجیتالی‌شان است. مرورگرهای هوش مصنوعی دیگر یک مفهوم فرضی نیستند و اکنون در دسترس هستند.