دستگاه گفتار پوشیدنی Uhura Bionics، صدا با لحن انسانی
تهران اسپیکر را در گوگل بیشتر ببینید ما را به منابع منتخب گوگل اضافه کنید تا مقاله‌های تازه‌مان زودتر به دستتان برسد

دستگاه گفتار پوشیدنی برای بازگشت لحن و احساس

دستگاه گفتار پوشیدنی میتواند برای کسی که حنجره خود را از دست داده، معنایی فراتر از تولید چند کلمه داشته باشد. استارتاپ لهستانی Uhura Bionics روی فناوری‌هایی کار میکند که هدف آن‌ها کمک به گفتار و بازگرداندن بخشی از لحن و بیان شخصی است. در این مسیر، دستگاهی با نام Whitney یا «ویتنی» توجه‌ها را جلب کرده؛ محصولی که سازندگانش میخواهند علاوه بر قابل‌فهم کردن صحبت، امکان بیان احساس و حتی آواز خواندن را نیز فراهم کند.

برای درک اهمیت این خبر باید بین تولید صدا، تقویت صدا و شکل‌دادن به لحن تفاوت گذاشت. بلندتر شدن یک صدای موجود، با فراهم کردن منبع صوتی برای فردی که حنجره ندارد یکسان نیست. همچنین صدایی که کلمات را منتقل می‌کند، لزوماً تمام فراز و فرودهای گفتار طبیعی را ندارد. فناوری مورد توجه این شرکت در همین فاصله میان شنیده شدن و بیان شخصی قرار میگیرد.

ایده‌ای که از تجربه از دست دادن صدا آغاز شد

کنراد زیلینسکی، هم‌بنیان‌گذار و مدیرعامل Uhura Bionics، پس از ابتلا به سرطان صدای خود را از دست داد. او به‌عنوان یکی از کاربران این فناوری، با محدودیت ابزارهای موجود مواجه بود. شرکت می‌گوید دستگاه‌هایی میسازد که خود مدیرعامل نیز برای صحبت کردن از آن‌ها استفاده میکند. این تجربه، مسیر توسعه را به نیازهایی مانند ارتباط روزمره، استقلال و حفظ هویت صوتی پیوند داده است.

در معرفی رسمی شرکت، ترکیب سخت‌افزار اختصاصی و نرم‌افزار برای کمک به بیان طبیعی‌تر مطرح شده است. Uhura Bionics از توسعه مدل‌های هوش مصنوعی متناسب با الگوهای گفتار غیرمعمول نیز صحبت میکند. این توضیح، جهت تحقیق و توسعه شرکت را نشان می‌دهد؛ اما به‌تنهایی به معنای آماده بودن تمام امکانات در همه دستگاه‌های آن نیست. نقش هوش مصنوعی را باید برای هر محصول و نسخه، جداگانه سنجید.

دستگاه گفتار پوشیدنی Uhura Bionics، صدا با لحن انسانی

حنجره الکترونیکی چگونه به گفتار کمک می‌کند؟

پس از برداشتن کامل حنجره، تولید صدا به شیوه معمول امکان‌پذیر نیست. یکی از ابزارهای کمک به ارتباط در این شرایط، حنجره الکترونیکی یا الکترولارنکس است. این دستگاه با انرژی باتری صدا تولید میکند و کاربر با حرکت زبان و دهان، آن را به کلمات تبدیل میکند. در مدل‌های متداول، دستگاه روی ناحیه‌ای از گردن قرار میگیرد یا صدا از طریق یک رابط دهانی منتقل میشود. بنابراین دستگاه جمله را به‌جای فرد انتخاب نمی‌کند؛ منبع صوتی لازم برای شکل‌دادن به گفتار را فراهم میکند.

روش دیگر، استفاده از پروتز صوتی است که با مسیر جراحی‌شده میان نای و مری ارتباط دارد. در این روش، هوای بازدم از دریچه عبور میکند و به تولید صدا کمک میکند. پروتز به مراقبت و پیگیری نیاز دارد و شرایط استفاده از آن با یک ابزار الکترونیکی خارجی متفاوت است. در نتیجه، غیرتهاجمی بودن یک دستگاه گفتار پوشیدنی به شیوه کمک آن به ارتباط اشاره دارد، نه به درمان بیماری یا بازسازی حنجره برداشته‌شده.

حنجره‌های الکترونیکی معمولاً کیفیت صوتی الکترونیکی دارند، اما یکسان دانستن همه آن‌ها نیز دقیق نیست. بعضی مدل‌ها امکان تغییر زیر و بمی یا بلندی صدا را هنگام صحبت فراهم میکنند. تفاوت اصلی فناوری‌های جدید باید در میزان کنترل، سهولت استفاده و تناسب خروجی با نیاز فرد بررسی شود؛ نه صرفاً در این ادعا که ابزارهای پیشین هیچ کنترلی بر لحن نداشته‌اند.

دستگاه گفتار پوشیدنی Uhura Bionics، صدا با لحن انسانی

ویتنی؛ تمرکز بر احساس و صدای شخصی

نام Whitney از ویتنی هیوستون، خواننده مشهور، الهام گرفته شده است. شرکت در معرفی این محصول بر تنظیم جداگانه دستگاه برای هر کاربر تأکید میکند و از امکان بیان احساس و آواز خواندن صحبت میکند. این ویژگی‌ها به‌صورت ادعاها و نمایش‌های سازنده مطرح شده‌اند؛ نمی‌توان از آن‌ها نتیجه گرفت که کیفیت خروجی برای همه افراد یکسان است یا صدا کاملاً با صدای پیش از جراحی تطابق خواهد داشت.

لحن در مکالمه فقط یک جزئیات تزئینی نیست. تغییر زیر و بمی، شدت و آهنگ گفتار کمک میکند یک جمله حالت پرسشی، تأکیدی یا عاطفی پیدا کند. برای مثال، یک عبارت کوتاه میتواند با لحن متفاوت، شادی یا نگرانی را منتقل کند. از این منظر، هدف دستگاهی مانند ویتنی را میتوان افزایش اختیار کاربر در بیان دانست؛ یعنی فراهم کردن امکان بیشتری برای اینکه نحوه گفتن جمله نیز با مقصود او همراه باشد.

در وب‌سایت رسمی Uhura Bionics، محصول پیشرفته در مرحله نهایی آزمایش توصیف شده و عرضه آن برای اواخر 2026 هدف‌گذاری شده است. گزینه صدای زنانه و امکاناتی مانند گفت‌وگوی آرام، خنده و آواز نیز در معرفی آن آمده‌اند. این موارد باید از دسترسی عمومی و قطعی به همه قابلیت‌ها جدا در نظر گرفته شوند. نمایش نمونه یا اعلام برنامه عرضه، به‌تنهایی وضعیت نهایی محصول در تمام بازارها را مشخص نمیکند.

دستگاه گفتار پوشیدنی Uhura Bionics، صدا با لحن انسانی

تفاوت تولید صدا با تقویت صدای موجود

سبد محصولات Uhura Bionics فقط به ویتنی محدود نیست. Voxflow یک تقویت‌کننده گفتار است که میکروفون و اسپیکر قابل‌حمل را برای بلندتر کردن صدای کاربر به کار میگیرد. شرکت استفاده از آن را برای سخنرانی، محیط‌های شلوغ و فعالیت بیرون از خانه معرفی میکند. وظیفه این ابزار با حنجره الکترونیکی تفاوت دارد: تقویت‌کننده، سیگنال صوتی ورودی را بلندتر می‌کند؛ الکترولارنکس منبع صدا را برای شکل‌دادن به گفتار فراهم میکند.

در مشخصات رسمی Voxflow، باتری 2000 میلی‌آمپرساعتی، شارژ از طریق USBC، ورودی میکروفون و درگاه AUX ذکر شده است. چنین امکاناتی به استفاده و اتصال دستگاه مربوط‌اند و نباید به‌عنوان قابلیت‌های ویتنی معرفی شوند. وجود اسپیکر در یک ابزار کمکی نیز به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که آن ابزار میتواند جای منبع صوتی ازدست‌رفته را بگیرد یا هویت صدای کاربر را بازآفرینی کند.

Tik Tak محصول دیگری از این شرکت و یک حنجره الکترونیکی است. صفحه رسمی آن، سازوکار ارتعاشی، کنترل بلندی و زیر و بمی صدا با یک دکمه و تغذیه با 3 باتری AAA را ذکر میکند. پس هنگام مقایسه محصولات باید وظیفه هر دستگاه را روشن نگه داشت: Voxflow برای تقویت گفتار، Tik Tak برای فراهم کردن منبع صوتی و ویتنی با تأکید سازنده بر تنظیم فردی و بیان احساسی معرفی میشوند. اشتراک برند، به معنای یکسان بودن قابلیت‌ها نیست.

دستگاه گفتار پوشیدنی Uhura Bionics، صدا با لحن انسانی

از نمایش فناوری تا استفاده روزمره

کارایی یک دستگاه گفتار پوشیدنی فقط با یک اجرای کوتاه مشخص نمیشود. متخصص گفتاردرمانی، روش ارتباط را با توجه به وضعیت فرد، توانایی کنترل ابزار، محیط مکالمه و دسترسی به پشتیبانی بررسی میکند. نحوه قرارگیری دستگاه، هماهنگی روشن و خاموش کردن با صحبت، سرعت بیان و استفاده از تغییرات لحن نیز میتوانند در قابل‌فهم شدن گفتار نقش داشته باشید. بنابراین راحتی و یادگیری استفاده، در کنار کیفیت صوتی اهمیت دارند.

طبق گزارش خبر، شرکت مسیر طبقه‌بندی پزشکی محصولات در اروپا و سپس آمریکا را دنبال میکند و امکان پوشش بخشی از هزینه‌ها از طریق بیمه را مطرح کرده است. این موضوع هنوز نباید به‌صورت مجوز دریافت‌شده یا پوشش بیمه قطعی بیان شود. Uhura Bionics در فهرست Battlefield 200 رویداد TechCrunch Disrupt 2026 نیز حضور دارد؛ فرصتی برای نمایش فناوری که به‌خودی‌خود تأیید پزشکی محصول محسوب نمیشود.

شرکت امیدوار است در ادامه، انتخاب صدای متناسب با هویت فرد و کمک به گروه‌های بیشتری با مشکلات گفتار را گسترش دهد. چنین مسیری میتواند کاربرد فناوری را وسیع‌تر کند، اما نیازهای افراد یکسان نیست. ارزش عملی این ابزارها زمانی روشن‌تر میشود که کاربر بتواند در مکالمه واقعی، با کنترل مناسب و خروجی قابل‌فهم از آن‌ها استفاده کند؛ معیاری فراتر از جذابیت یک نمایش یا نام‌گذاری محصول.

کلام آخر

Uhura Bionics تلاش میکند ابزارهای کمک به گفتار را به سمت کنترل بیشتر بر لحن و بیان شخصی ببرد.

ویتنی نمونه‌ای از این مسیر است، اما قابلیت‌های معرفی‌شده و برنامه عرضه باید در کنار مرحله آزمایش و شرایط استفاده هر فرد خوانده شوند.

برای مخاطبان تهران اسپیکر، این خبر کاربرد دیگری از فناوری صدا در ارتباط روزمره را نشان میدهد.