کم‌شنوایی ناشی از دیابت نوع 2، یک عارضه خاموش و جدی

کم‌شنوایی ناشی از دیابت نوع 2، زنگ خطری برای بیماران

کم‌شنوایی ناشی از دیابت نوع 2 عارضه‌ای است که اغلب در سایه مشکلات بینایی ناشی از این بیماری قرار میگیرد. در حالی که بسیاری ممکن است کاهش شنوایی خود را به استفاده طولانی‌مدت از هدفون یا افزایش سن نسبت دهند، یک مطالعه مروری جدید نشان میدهد که افراد مبتلا به دیابت نوع 2 با خطر قابل‌توجهی برای از دست دادن شنوایی روبه‌رو هستند.

کم‌شنوایی ناشی از دیابت نوع 2، یک عارضه خاموش و جدی

آسیب عروقی، ریشه پنهان مشکل

نویسندگان این مطالعه، دکتر میگل کابایرو لارا از بیمارستان کلینیک و دانشگاه بارسلونا در اسپانیا، در مقاله خود نوشتند که کم‌شنوایی در دیابت نوع 2 «ممکن است پیامد بیماری میکروواسکولار تحت بالینی (آسیب به عروق کوچک) باشد.» آن‌ها افزودند: «این واقعیت میتواند به‌عنوان یک علامت هشدار اولیه عمل کند و نشان دهد که نظارت دقیق‌تری بر بیمار لازم است و همچنین باید برنامه‌های درمانی برای به حداقل رساندن وقوع یا پیشرفت کم‌شنوایی تطبیق داده شوند.» این مطالعه در شماره نوامبر 2025 مجله Otolaryngology-Head and Neck Surgery منتشر شد.

نویسندگان خاطرنشان کردند: «ثابت شده است که هایپرگلیسمی مداوم (قند خون بالا) منجر به آسیب به ساختارهای میکروواسکولار و ماکروواسکولار میشود.» آسیب میکروواسکولار ممکن است بر سیستم شنوایی تأثیر بگذارد، زیرا تغییرات در گردش خون مویرگی منجر به دگرگونی در حلزون گوش (ساختار مویرگ‌های گوش داخلی) میشود و به‌طور بالقوه به ضخیم شدن غشای پایه و آتروفی «استریا واسکولاریس» می‌انجامد.

کم‌شنوایی ناشی از دیابت نوع 2، یک عارضه خاموش و جدی

شیوع بالای کم‌شنوایی در بیماران دیابتی

پژوهشگران نوشتند: «شواهد رو به رشدی از ارتباط بین دیابت نوع 2 و کم‌شنوایی وجود دارد» و سن و مدت ابتلا به دیابت به‌عنوان عوامل خطر بالقوه مطرح شده‌اند. با این حال، مطالعات بالینی قبلی همیشه ارتباط مثبتی بین این دو پیدا نکرده بودند. بنابراین، محققان برای تخمین شیوع کم‌شنوایی در میان بیماران دیابتی، به تحلیل جامعی پرداختند. آن‌ها بیش از 8000 مقاله را شناسایی کردند که از این میان، 17 مطالعه (شامل 3910 فرد مبتلا به دیابت و 4084 فرد سالم) معیارهای ورود به تحلیل را داشتند.

40.6٪ تا 71.9٪ متغیر بود که به‌طور قابل‌توجهی بالاتر از افراد گروه کنترل بود. کم‌شنوایی در این بیماران به‌ویژه در فرکانس‌های بالا (4000 تا 8000 هرتز) رخ می‌داد؛ فرکانس‌هایی که اغلب در اثر استفاده نادرست از هندزفری با صدای بلند نیز آسیب می‌بینند. میانگین آستانه شنوایی سنجی تُن خالص (Pure-tone audiometry) در افراد مبتلا به دیابت 3.19 دسی‌بل (dB) بالاتر از افراد سالم بود. آستانه شنوایی تُن خالص نشان‌دهنده ضعیف‌ترین صدایی است که یک فرد میتواند حداقل در 50٪ مواقع بشنود و نمرات بالاتر به معنای کم‌شنوایی بیشتر است.

این افزایش آستانه هم در فرکانس‌های پایین (1.11 دسی‌بل) و هم در فرکانس‌های بالا (2.3 دسی‌بل) مشاهده شد، اگرچه آسیب شنوایی در فرکانس‌های بالا شدیدتر بود. بیمارانی که کم‌شنوایی متوسط و شدید تا عمیق داشتند، میانگین سطح A1c بالاتری نسبت به افراد سالم داشتند. علاوه بر این، شیوع کم‌شنوایی در بیمارانی که بیش از 10 سال از تشخیص دیابتشان می‌گذشت، 2.7 برابر بیشتر بود. به نظر نمی‌رسد جنسیت تأثیری بر شیوع کم‌شنوایی داشته باشد.

کم‌شنوایی ناشی از دیابت نوع 2، یک عارضه خاموش و جدی

غربالگری زودهنگام، یک ضرورت در مدیریت دیابت

نویسندگان خلاصه کردند: «نتایج، افزایش مداوم آستانه شنوایی را در تمام فرکانس‌ها در افراد مبتلا به دیابت در مقایسه با افراد غیردیابتی نشان داد.» از محدودیت‌های این مطالعه میتوان به ناهمگونی در جمعیت‌های مورد بررسی و عدم ارزیابی بیماری‌های قلبی-عروقی هم‌زمان اشاره کرد. با توجه به شیوع بالای بیماری‌های قلبی-عروقی در بیماران دیابتی، این عوامل ممکن است نتایج را تحت‌تأثیر قرار دهند.

نویسندگان توصیه کردند: «از آنجا که کم‌شنوایی ممکن است در نتیجه میکروآنژیوپاتی (آسیب عروق کوچک) ظاهر شود، بدتر شدن کم‌شنوایی موجود، شروع جدید کم‌شنوایی یا وجود سایر بیماری‌های میکروواسکولار در بیماران دیابتی میتواند دلیلی برای شروع یا تشدید مدیریت دیابت جهت جلوگیری از وخامت بیشتر عملکرد شنوایی باشد.»

دکتر اسکات آیزاکس، رئیس انجمن متخصصان غدد بالینی آمریکا، در تفسیری بر این مطالعه گفت: «این پژوهش آنچه را که پزشکان برای بیش از دو قرن مشاهده کرده‌اند تأیید میکند: بزرگسالان مبتلا به دیابت در معرض خطر بیشتری برای کم‌شنوایی هستند.» او توضیح داد که در دیابت، «قند خون بالا به رگ‌های خونی کوچکی که گوش داخلی را تغذیه میکنند آسیب می‌زند و منجر به جریان خون و تحویل مواد مغذی ضعیف میشود. این امر باعث تحلیل رفتن سلول‌های مویی ظریف حلزون گوش و در نتیجه کم‌شنوایی حسی-عصبی، به‌ویژه در فرکانس‌های بالا، می‌گردد.»

پیام مهم این مطالعه این است که «کم‌شنوایی باید به‌عنوان یک عارضهٔ میکروواسکولار دیابت شناخته شود و غربالگری و تشخیص زودهنگام آن باید به‌عنوان بخشی از مراقبت جامع دیابت ضروری باشد.» این مطالعه هیچ بودجه‌ای دریافت نکرده و نویسندگان و دکتر آیزاکس هیچ‌گونه تضاد منافع مالی مرتبطی را اعلام نکرده‌اند.